ANASAYFA
Doğalgaz
Hakkında Bilgiler
Doğalgaz
Nedir?
Yerkabuğunun altında, belli jeolojik oluşumlarla gerçekleşen, metan ve
hidrokarbonlardan oluşan yanıcı, renksiz, kokusuz ve havadan hafif bir
gaz karışımıdır.
Doğalgaz Nasıl Oluşur?
Doğalgaz, milyonlarca yıl önce yaşamış bitki ve hayvan
artıklarının zamanla yeryüzü kabuğunun derinliklerine gömülüp kimyasal
ayrıma uğraması sonucu oluşur. Organik madde olarak bilinen bu bitki ve
hayvan artıkları doğal süreçler sonucu göl ve okyanuslarla taşınıp, dibe
çökerek çamur ve kumla kaplanarak kayalaşır. Giderek daha derine gömülen
bu organik madde, basınç, sıcaklık ve bir ihtimalle de bakteri ve
radyoaktivitenin etkisiyle ayrışarak petrol kömür ve doğalgazı
oluşturmuştur.(
Doğalgaz Neden Kötü Kokar?
Gaz kaçaklarının fark edilmesi için THT (tetrahidrofen)
katılarak özel olarak kokulandırılır.
Doğalgaz Nasıl Yanar?
Yanma sonucu 8250 kcal ısı açığa çıkar. Doğalgazın
yanma hızı 34 cm/sn’ dir. Doğalgaz, rutubetsiz, kuru bir gazdır.
Doğalgazın içerisinde yanmayan hiçbir madde yoktur.
Doğalgaz Zehirleyici Bir Gaz Mıdır?
Doğalgaz, zehirli değildir, fakat yüksek
konsantrasyonlarda oksijen olmayacağı için boğucu etkisi vardır.
Doğalgaz Güvenli Bir Yakıt Mıdır?
Doğru kullanıldığı sürece doğalgaz tehlikeli
değildir. AGDAŞ doğalgazın abonelere güvenli bir şekilde ulaştırılması
için her türlü tedbiri almaktadır.
Doğalgaz Niçin Temiz Enerjidir?
Doğalgaz temiz bir gazdır. Yandığında kül, karbonmonoksit
ve kükürt bileşikleri oluşturmaz ve çevrede asit yağmuruna sebep olmaz.
Yalnızca karbondioksit ve su buharı meydana gelir. Bunun yanında azot
oksit emisyonu diğer yakıtlara kıyasla daha azdır.
Doğalgazın Konutlardaki Kullanım
Alanları Nelerdir?
Doğalgaz, konutlarda başlıca
- ısıtma ve soğutma
- sıcak su elde etme
- pişirme amaçlı kullanılır.
Merkezi ısıtma sistemi olan binalarda sıcak su ve
pişirme amacıyla dairelere kolon hattı ile doğalgaz verilebilir.
Bireysel kullanımda ise şu seçenekler söz konusu olabilir.
- sadece ısınma amacıyla (doğalgaz sobası, kat
kaloriferi)
- ısınma ve sıcak su elde etme amacıyla(kombi, boylerli kat kaloriferi,
kat kaloriferi ve şofben)
- ısınma ve sıcak su ve pişirme amacıyla
Doğalgazın Sanayideki Kullanım
Alanları Nelerdir?
Küçük sanayi atölye ve fırınlarda üretim amaçlı olarak
kullanılır. Demir-çelik, çimento, kimya sanayiinde, cam ve kiremit
imalatında da yararlanılan doğalgaz, tekstil sektörü için de önemli bir
enerji kaynağıdır. Türkiye nin elektrik ihtiyacının küçümsenemeyecek bir
kısmı doğalgazla çalışan santrallerde üretilmektedir.
Doğalgaz Diğer Yakıtlara Göre Neden
Daha Verimlidir?
Hava ile yakıtın karışması gaz halinde daha kolay
olduğundan tam yanma durumuna daha kolay ulaşılır. Katı ve sıvı
yakıtlarda ise karbonmonoksit çıkışı nedeniyle eksik yanma söz
konusudur. Doğalgaz, verilen yakma havası ile kolayca birleşerek tam
yanma sağlar, dolayısıyla dışarıya atılan ısıtılmış ancak yanma işlemine
karışmamış hava miktarı daha azdır. Bacadan atılan enerji daha az
olduğundan, doğalgaz daha verimli bir yakıttır.
Doğalgaz Rezervlerinin Ömrü Ne
Kadardır?
1970 lerin ortalarından beri dünya doğalgaz
rezervleri genellikle her yıl artış içerisinde olmuştur. 2001 sonu
itibariyle varlığı kanıtlanmış dünya doğalgaz rezervleri 155.08 trilyon
m3 olarak tahmin edilmektedir. Diğer bir deyişle, dünya doğalgaz
rezervlerinde 2000 e göre %3.2 oranında bir artış gerçekleşmiştir.
Mevcut rezerv ve üretim trendine göre (Rezerv/Üretim) dünya doğalgaz
rezervleri için öngörülen ömür 61,9 yıldır. Doğalgazın bölgesel bazdaki
ömrü ise şu şekildedir: Orta Doğu 100+ yıl; Afrika 90,2 yıl; Eski
Sovyetler Birliği 78,5 yıl; Orta ve Güney Amerika 71,6 yıl; Asya-Pasifik
43,8 yıl; Avrupa 16,1 yıl; Kuzey Amerika 10 yıl.
Doğalgazın Tarihi Nereye
Dayanmaktadır?
M.Ö.50 de Roma da Uesta Tapınağındaki aşk tanrıçası
heykelinin doğalgazdan elde edilen sürekli alev ile aydınlatıldığı
bilinmektedir. M.S.150 de Çin Sichuan da tuzun çökertilmesi işleminde,
yakıt olarak kullanılmak için yeraltı rezervuarlarından sızan doğalgazın
bambu borularla taşındığı kayıtlara geçmiştir. Marco Polo gezileri
sırasında Bakü deki Zoroastrian ateş tapınağında yüzyıllardan beri
yanmakta olan doğalgaz alevlerini tespit etmişti. Avrupa da 1659 da
İngiltere de bulunan doğalgaz 1790 da yaygın kullanıma girdi. Sokakların
ve evlerin aydınlatılmasında, içten yanmalı motorların çalıştırılmasında
büyük ölçüde doğalgazdan yararlanıldı. 1920 lerde boru hattı
taşımacılığı yöntemlerinin uygulamaya konulmasıyla hızla artan doğalgaz
kullanımı, özellikle II.Dünya Savaşı ndan sonra sürekli olarak gelişti.
İstanbul da ise abonelere ilk doğalgaz 1992 Ocak ayında verildi.
Neden Enerji Kaynaklarından En Çok
Doğalgaz Tercih Edilir?
Doğalgazı tercih etmeniz için pek çok nedeniniz var.
- Doğalgaz her an için kullanıma hazırdır.
- Doğalgaz ekonomiktir. Zaman ve işgücü tasarrufu
sağlanır.
- Doğalgaz çevre dostudur. Kalıcı atıklar bırakmadan
yanar.
- Doğalgazlı cihazlarda ısı geçişi kısa sürede olur.
- Doğalgazlı cihazlarda sıcaklık kontrolü çok hassas
olarak yapılır, konfor ve enerji tasarrufu sağlanır.
- Stok yapma, önceden sipariş verme gerektirmez.
Doğalgaz birincil enerji olarak borular ile, taşıma kayıpları, nakliye
termin yeri olmadan, ulaşım yollarını meşgul etmeden ve trafik
oluşturmadan kullanıcıya gelir.
- Doğalgaz uzun süreli bir enerji kaynağıdır. Büyük
rezervlerden, on yıllar ötesine kadar uzanan ya al ya öde anlaşmalarıyla
emniyete alınmıştır.
- Doğalgaz depolama yeri gerektirmez, böylece
binalarda boş alanlar elde edilir.
- Doğalgaz kullanıldıktan sonra ödenir, önceden ödeme
gerektirmez.
- Bir apartmanda her dairenin ayrı gaz sayacı monte
ettirmesi halinde ne kadar gaz tüketildiği kolaylıkla belirlenir. Modern
doğalgaz cihazları her türlü ihtiyaca karşılık verir, istenildiği
şekilde yerleştirilebilir.
Doğalgazın Kullanımının Getirdiği
Avantajlar Nelerdir?
- Doğalgazlı sistemlerde yanma hassas olarak kontrol
edilebildiği için yakıt kaybı çok azdır.
- Uzun zaman dilimi içinde aynı yakıt kalitesi elde
edilebilir.
- Gaz oluşundan dolayı hava ile çok iyi karıştığından
yanma verimi yüksektir.
- Ön yakıt hazırlama masrafı yoktur.
- Alev boyu fuel-oil ve kömüre göre daha kısadır,
yanmayı tamamlamak için gereken zaman da kısadır. Böylece daha küçük
kazanlar kullanılarak maliyet azalır, yerden tasarruf edilir.
- Verimli bir yakıt olması sebebiyle hem ekonomiktir
hem de enerji tasarrufu sağlar.
- Katı ve sıvı yakıtlar yanma ürünü olarak kükürt
içerdiğinden, baca gazlarının suyun yoğunlaşma noktasına kadar
soğutulması ve böylece suyun gizli ısısından faydalanılması imkanı
yoktur. Ekonomizer ilave edilerek doğalgazın baca sıcaklığı 56°C a kadar
indirilebilir.
- Doğalgaz tesisatı ve cihazları düşük basınçla
çalıştığı için LPG tüpleri gibi patlama tehlikesi ve basınçlı parça
tesiri yoktur.
- Doğalgazda yanma için hava gereksinimi en azdır. Bu
oran kömürde yüzde 20-30, fuel-oilde yüzde 10-20, doğalgazda ise yüzde
5-10 dur.
- Kurum, is gibi atık ürünleri olmadığı için ısı
transfer yüzeyleri temiz kalır.
- Tesis çok az bakım ve denetleme gerektirir.
- Temiz olması ve içerisinde kükürt bulunmamasından
dolayı bir çok sanayi sektöründe doğrudan kullanılabilmesi, hem sistem
veriminin hem de ürünün kalitesinin artmasını sağlar.
- Ham petrole alternatif bir yakıt olarak dış
kaynaklı enerji çeşitliliği açısından stratejik bir avantaj sağlar.
Ayrıca boru hatlarıyla kullanıcıya kadar iletildiği için yakıtın
taşınması için gerekli enerjinin tamamından tasarruf edilir ve
karayollarında taşıyıcı araç yükünü azaltır.
Doğalgaz Fiyatları Nasıl
Değişmektedir?
İstanbullular tarafından 1992 yılından beri en temiz ve
konforlu yakıt olarak kullanılan doğalgaz; bu süre içinde, aynı zamanda,
en ekonomik yakıt olma özelliğini de korumuştur. Dışa bağımlı bir yakıt
olan doğalgazın hemen hemen tümü yurtdışından ithal edilmektedir. Bu
bakımdan, uluslararası enerji politikalarından ve Dolar kurundaki
yükselişlerden çok çabuk etkilenme özelliğine rağmen; ülkemizde
kullanılan diğer yakıt türleri ile mukayese edildiğinde, son derece ucuz
bir yakıt olduğu görülmektedir. Türkiye de doğalgazın fiyatı hükümet
tarafından kontrol edilmektedir.
Doğalgaz Nerelerde Depolanır?
Doğalgaz sıvılaştırılarak tanklarda, gaz halinde
basınçlı çelik depolarda veya yeraltındaki tabii boşluklar ve süngerimsi
tabakalarda basınç altında depolanır. Yeraltı su gölleri ve dereleri:
Doğalgaz basınçla buralara zerk edilir ve su yeryüzüne çıkarılır.
Öncesinde, yeraltı gölünün, gazın sıkıştırma basıncına dayanıklı kil
tabakası ile çevrili olması gerekir. Yeraltı kaya tuzu yatakları: Önce
su zerkedilerek tuzun çözünürlüğü sağlanır ve yeryüzüne alınır, oluşan
boşluğa doğalgaz basınç altında depolanır. Yeraltında yapay boşluklar:
Bu tip boşluklar kayalık bölgelerde (granit, syanit, mika, kireç taşı,
tebeşir, dolamit gibi maddelerden oluşan yer katmanlarında) madencilik
teknikleriyle yapay olarak açılır. Pahalı bir teknik olduğundan diğer
doğal olanakların sınırlı olduğu yerlerde kullanılır. Gaz için
sızdırmazlık sağlanması maliyeti artırıcı bir unsur olduğundan genelde
sıvı yakıtlar için tercih edilir. Terkedilmiş madenler: İşlevini
tamamlamış maden yatakları izolasyon ve sızdırmazlık sağlandığı takdirde
kullanılabilir. İşlevi bitmiş doğalgaz ve petrol yatakları: Doğalgaz
için en uygun ve tercih edilen yeraltı depolama şeklidir. Aynı zamanda
en ekonomik olanıdır. Bazı durumlarda henüz işlevini bitirmemiş petrol
ve gaz yatakları bile bir yandan üretim yapılırken dışarıdan doğalgaz
verilerek depo görevini sürdürebilir.
Hangi Doğalgaz Sistemini Tercih
Edilmelidir?
Sistem seçiminde konunun uzmanı bir mühendisin önerileri
alınmalıdır. Genel olarak,
Tek merkezden ısıtılan büyük sitelerde ve ısı
kayıplarının fazla olduğu durumlarda, sıcak suyu taşımak yerine gazı
taşıyarak bina altına yerleştirilecek bir doğalgaz kazanı ile ısıtma
tercih edilebilir. Merkezi ısıtma kullanılan apartmanlarda, tesisat ile
ilgili giderilemeyecek bir sorun yoksa, apartmanın altındaki kazan
doğalgaz kazanıyla değiştirilebilir. Aksi halde bireysel ısınma
sistemleri önerilir. Üç dört daireli binalarda, dubleks ve tripleks
evlerde bireysel ısınma sistemleri önerilir. |